दसैँअघि चीन जोड्ने तीनवटै नाका अवरुद्ध
दसैँअघि चीन जोड्ने तीनवटै नाका अवरुद्ध
सयौँ कन्टेनर अलपत्र, दसैँ-तिहारको बजारमा असरको आशङ्का
काठमाडौँ । दसैँ केही हप्ता मात्र बाँकी रहँदा नेपाल र चीनबीचका तीनवटै मुख्य स्थलमार्ग नाका एकैसाथ अवरुद्ध भएका छन्। बाढी र पहिरोका कारण रसुवागढी-केरुङ, तातोपानी र कोरला नाकाबाट व्यापार ठप्प भएको हो। चाडपर्वका बेला सामान्यतः माग बढ्ने भएकाले यसले व्यापार र सामान ओसारपसारमा असर पारेको छ। द काठमाडौँ पोस्टले यो समाचार प्रकाशित गरेको छ।
पछिल्लो पटक मुस्ताङको कोरला नाका प्रभावित भएको हो। तीन दिनसम्म परेको भारी वर्षाले कालीगण्डकी करिडोरको बेनी-जोमसोम खण्डमा बाढी, पहिरो र सडक कटान भएको छ। पर्बतको मालढुङ्गा-बेनी-जोमसोम सडकमा मात्र साना-ठूला गरी ५० भन्दा बढी पहिरो गएको मुस्ताङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुलप्रसाद आचार्यले जानकारी दिए। आइतबारको बाढीले म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकास्थित पोखरेबगर पुलको पहुँच सडक बगाएपछि उत्तरी म्याग्दी र सम्पूर्ण मुस्ताङ सडक सम्पर्कबाट विच्छेद भएका छन्। तीन दिनदेखि बिजुली पनि बन्द छ।
रसुवागढी-केरुङ नाका भदौ २६ गते गएको भोटेकोशी बाढीयता पूर्ण रूपमा बन्द छ। बाढीले क्षति पुर्याएकाले नाका तत्काल पुनःनिर्माण गर्न सकिने अवस्था छैन। रसुवागढीतर्फ जाने कन्टेनर कोरलातर्फ मोडिएका थिए, तर अहिले कोरला पनि अवरुद्ध भएपछि व्यापारीको सास्ती बढेको छ। कोरला भन्सार कार्यालय मुस्ताङका प्रमुख बिदुर चुडालका अनुसार कोरला भन्सार यार्डमा मात्र २०० भन्दा बढी कन्टेनर अलपत्र परेका छन्। यसअघि दैनिक करिब ५० कन्टेनर प्रशोधन हुँदै आएको थियो।
तातोपानी नाका चीनले आफ्नो पक्षबाट करिब एक महिनादेखि बन्द गरेको छ। सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शशिधर घिमिरेले नाका खोल्न चीनियाँ अधिकारीसँग निरन्तर छलफल भइरहे पनि सहमति नभएको बताए। भन्सार सञ्चालन रोकिएको भए पनि पर्यटकको आवागमन भने खुला छ। चीनतर्फ न्यालम र वरपर ४५ भन्दा बढी कन्टेनर नेपाल प्रवेश गर्न नपाएर रोकिएका छन्। नेपाल ट्रान्स-हिमालयन वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष त्रिभुवनधर तुलाधरका अनुसार वर्षा रोकिएपछि एक-दुई हप्तामै तातोपानी खोल्ने छलफल भइरहेको छ।
सडक पुनःस्थापनाबारे कालीगण्डकी करिडोर आयोजनाका प्रमुख तेजस्वी शर्माले मुस्ताङ र पर्बत खण्डका पहिरो तीन दिनभित्र हटाइने बताए। तर पोखरेबगर पुल पुनःनिर्माण र ठूला पहिरो हटाउन एक हप्तासम्म लाग्न सक्छ।
सवारी आयातमा पनि असर परेको छ। नाडा अटोमोबाइल्स एसोसिएसन नेपालका अध्यक्ष सुरेन्द्रकुमार उप्रेतीका अनुसार दसैँका लागि बुक गरिएका गाडी ग्राहकलाई हस्तान्तरण गर्न सकिएको छैन। वार्षिक सवारी बिक्रीको ३५ देखि ४५ प्रतिशत चाडपर्वमा हुने भएकाले सरकारी राजस्वमा पनि असर पर्ने उनले बताए। कोरला हुँदै गाडी ल्याउँदा प्रतिगाडी रु. ५० हजारदेखि रु. १ लाखसम्म थप खर्च लागेको छ, जुन अहिलेसम्म व्यापारीले नै व्यहोरेका छन्।
नेपालको कुल वैदेशिक व्यापारमा चीनको हिस्सा करिब १४ प्रतिशत छ। नेपालले चीनबाट करिब १७ प्रतिशत आयात गर्छ भने निर्यात करिब ०.५ प्रतिशत मात्र छ। चालु आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिना (साउन १ देखि असोज १ गतेसम्म) चीनबाट रु. ७६.४ अर्बको सामान आयात भएको छ भने निर्यात रु. २९ करोड ३३ लाख मात्र छ।
नेपाल ट्रक कन्टेनर उद्यमी सङ्घका उपाध्यक्ष प्रह्लाद थापाले तीनवटै नाका बन्द हुँदा बजारमा अभाव र मूल्यवृद्धि हुन सक्ने चेतावनी दिए। तर नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले तत्काल अभाव नहुने अपेक्षा गरे। बजारमा माग कमजोर रहेको र अघिल्ला वर्षजस्तो दसैँ-तिहारको चहलपहल नदेखिएको उनको भनाइ छ। उनले वैकल्पिक नाका प्रयोगमा ल्याउनुपर्ने सुझाव पनि दिए। तुलाधरका अनुसार पनि व्यापारीले भण्डारमा भएको सामान बिक्री गर्न ध्यान दिइरहेकाले समग्र मूल्यवृद्धिको सम्भावना कम छ, तर केही विशेष वस्तुको मूल्य बढ्न सक्छ।
