आज विश्व शान्ति दिवस र विश्व अल्जाइमर्स दिवस मनाइँदै

आज विश्व शान्ति दिवस र विश्व अल्जाइमर्स दिवस मनाइँदै

शान्तिमा लगानी गर्न र डिमेन्सियाको समयमै पहिचान गर्न जोड

काठमाडौं, असोज ५ (सोमबार, सेप्टेम्बर २१, २०२६) । आज विश्वभर एकसाथ दुई दिवस मनाइँदै छन्। विक्रम सम्वत् २०८३ असोज ५ गते सोमबार परेको आजको दिन अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति दिवस र विश्व अल्जाइमर्स दिवसका रूपमा चिनिन्छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघले यस वर्षको शान्ति दिवसका लागि ‘शान्तिमा लगानी गरौँ : सबैका लागि, सबैतिर, हरेक दिन’ भन्ने नारा तय गरेको छ। यसमार्फत आफ्नो समुदायमै रहेर सद्भाव, सुरक्षा र विश्वास कायम गर्न काम गरिरहेका सामान्य नागरिकको योगदानलाई सम्मान गरिएको छ। महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले शान्तिको खोजी सम्मेलन कक्षभित्र मात्र सीमित नरहेको उल्लेख गर्दै विद्यालय, छिमेक र दैनिक भेटघाटमै शान्तिको जग बस्ने बताएका छन्। शान्तिलाई युद्ध नहुनु मात्र नभई सुरक्षा, सम्मान र अवसर पाइने जीवनको अवस्थाका रूपमा बुझ्नुपर्ने सन्देश यस वर्षको दिवसले दिएको छ।

राष्ट्रसंघीय महासभाले सन् १९८१ मा शान्ति दिवस मनाउने निर्णय गरेको थियो। सुरुमा महासभाको वार्षिक अधिवेशन सुरु हुने दिन मनाइने गरिएको यो दिवस सन् २००२ देखि प्रत्येक वर्ष सेप्टेम्बर २१ मा मनाउन थालिएको हो। यो दिनलाई विश्वव्यापी युद्धविराम र अहिंसाको दिनका रूपमा पनि लिइन्छ।

अर्कातर्फ, अल्जाइमर्स डिजिज इन्टरनेसनलले यस वर्षको विश्व अल्जाइमर्स दिवसका लागि ‘जति चाँडो थाहा पाइन्छ, त्यति धेरै गर्न सकिन्छ : डिमेन्सियाको निदान महत्त्वपूर्ण छ’ भन्ने नारा अघि सारेको छ। डिमेन्सियासम्बन्धी गलत बुझाइ र सामाजिक कलंकका कारण धेरै परिवारले जाँच र उपचार खोज्न ढिलाइ गर्ने गरेको भन्दै संस्थाले समयमै निदानको महत्त्वमा जोड दिएको हो। सुरुमै रोग पहिचान भए उपचार र स्याहारका विकल्प खोज्न, रोगबारे बुझ्न र भविष्यको योजना बनाउन सजिलो हुने विज्ञहरूको भनाइ छ।

संसारभर अहिले ५५ लाख होइन, ५५ मिलियनभन्दा बढी मानिस डिमेन्सियासँग बाँचिरहेका छन्। तीमध्ये अधिकांशमा अल्जाइमर्स रोग देखिन्छ। सन् २०५० सम्म यो संख्या १३९ मिलियन पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। सन् १९९४ देखि मनाउन थालिएको यो दिवस सेप्टेम्बर महिनाभर चल्ने ‘विश्व अल्जाइमर्स महिना’ को मुख्य दिन हो। यस वर्षको विश्व अल्जाइमर्स प्रतिवेदन क्लिनिकल परीक्षणमा केन्द्रित रहेको छ।

विज्ञहरूले आफू वा आफ्ना आफन्तमा सम्झने क्षमतामा समस्या देखिए ढिलो नगरी स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्न सुझाव दिएका छन्। आजका दुवै दिवसले शान्ति र स्वास्थ्यका क्षेत्रमा सरकार र संस्थाका साथै व्यक्ति, परिवार र समुदायको भूमिका पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुने सन्देश दिएका छन्।