घरभित्रै असुरक्षित छन् महिला: सुनसरीमा ८७ प्रतिशत हिंसा घरेलु स्तरकै
घरभित्रै असुरक्षित छन् महिला: सुनसरीमा ८७ प्रतिशत हिंसा घरेलु स्तरकै
घर नै असुरक्षित भए महिला कहाँ जाने?
घरभित्रैको यो हिंसाले सबैभन्दा बढी चोट पुर्याउने महिलाहरूकै मनोबल र भविष्यमा हो। जुन घर सुरक्षा र स्नेहको ठाउँ हुनुपर्ने हो, त्यही घर धेरै महिलाका लागि नित्यको त्रास र पीडाको स्रोत बनिरहेको छ। श्रीमान्बाटै हिंसा भोग्नुपर्दा धेरै महिलाले न त उजुरी गर्ने साहस जुटाउन सक्छन्, न त परिवार र समाजको दबाबले उनीहरूलाई मुख खोल्न दिन्छ। मौन बसेर सहनुपर्ने यो पीडाले कतिपयको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यलाई दीर्घकालीन रूपमा क्षति पुर्याइरहेको हुन्छ, तर समाजले प्रायः यसलाई "घरभित्रकै कुरा" भनेर बेवास्ता गर्ने गरेको छ। जबसम्म यस्तो मौनतालाई तोडेर पीडितलाई सुरक्षित र न्यायसम्मत बाटो देखाइँदैन, तबसम्म आफ्नै घरमै असुरक्षित महसुस गर्ने महिलाहरूको यो चक्र रोकिने छैन।
इटहरी/धरान — सुनसरी जिल्लामा दर्ता भएका हिंसासम्बन्धी घटनाहरूमध्ये झण्डै ८७ प्रतिशत घरेलु हिंसासँग सम्बन्धित रहेको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छ। यो चिन्ताजनक तथ्याङ्क महिला सशक्तीकरणसम्बन्धी एक कार्यक्रममा सार्वजनिक भएको हो, जसले घरभित्रै महिलाहरू सबैभन्दा असुरक्षित रहेको यथार्थलाई पुनः उजागर गरेको छ।
अभिलेख अनुसार जिल्लामा दर्ता भएका हिंसाका घटनामध्ये ठूलो हिस्सा घरभित्रैबाट सिर्जित छ, जुन आफैंमा गम्भीर विषय हो। यसमध्ये करिब ३९ वटा घटनामा श्रीमान् नै आरोपित रहेको पाइएको छ, जसले वैवाहिक सम्बन्धभित्रैको हिंसा कति गहिरो र व्यापक रहेछ भन्ने देखाउँछ। यसले महिलाहरूका लागि आफ्नै घर, जुन सुरक्षित ठाउँ मानिनुपर्ने हो, बरु जोखिमपूर्ण स्थान बनिरहेको तथ्यलाई पुष्टि गर्छ।
कार्यक्रममा सहभागी विज्ञहरूले घरेलु हिंसा नियन्त्रणको बहसलाई केवल प्रहरी, अदालत र उपचार सेवामा मात्रै सीमित राख्न नसकिने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार यस्ता घटना घट्नुअघि नै रोकथाम गर्ने संयन्त्र, समुदायस्तरमा चेतना अभिवृद्धि, परिवारभित्रको संवाद संस्कृति सुधार, र महिलाको आर्थिक तथा सामाजिक सशक्तीकरण बढी प्रभावकारी हुने देखिन्छ। घटना भइसकेपछि मात्र कारबाही गर्ने प्रणालीले पीडितलाई तत्काल न्याय दिन सक्ने भए पनि हिंसाको मूल कारण सम्बोधन गर्न सक्दैन भन्ने उनीहरूको तर्क छ।
धेरैजसो घरेलु हिंसाका घटना सामाजिक लाज, आर्थिक निर्भरता वा पारिवारिक दबाबका कारण प्रहरीसम्म नै नपुग्ने गरेको पनि बताइन्छ, जसले वास्तविक तथ्याङ्क अझै बढी हुनसक्ने संकेत गर्छ। यस अवस्थामा स्थानीय तहमा सहज उजुरी संयन्त्र, गोप्य परामर्श सेवा, र पीडितलाई तत्काल आश्रय दिने व्यवस्था थप सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता महसुस गरिएको छ।
विज्ञहरूले परिवार, विद्यालय र समुदायस्तरैबाट हिंसारहित संस्कार निर्माणमा लगानी नबढाएसम्म यस्ता तथ्याङ्क सुधार्न कठिन हुने चेतावनी पनि दिएका छन्।