४ वर्षमै कायापलट: बिजुली बेचेर नेपालको ऐतिहासिक कमाइ
४ वर्षमै कायापलट: बिजुली बेचेर नेपालको ऐतिहासिक कमाइ
बिजुली बेचेर नेपालको ऐतिहासिक कमाइ
काठमाडौं — आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नेपालले भारत र बंगलादेशमा विद्युत् निर्यात गरी कुल २९ अर्ब ३२ करोड ४७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले यो तथ्य संसद्लाई जानकारी दिएका हुन्।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार यो आम्दानी अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा ६७.९६ प्रतिशतले बढी हो, जसले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको देखाउँछ। समीक्षा वर्षमा नेपालले ३ अर्ब ८७ करोड ७४ लाख ९२ हजार युनिट विद्युत् निर्यात गरेको छ।
यसैबीच नेपालको विद्युत् आयात भने ३१.५७ प्रतिशतले घटेर १ अर्ब १४ करोड ९८ लाख युनिटमा सीमित भएको छ, जसका लागि नेपालले १० अर्ब ५५ करोड ९९ लाख रुपैयाँ खर्च गरेको छ। निर्यात आम्दानीबाट आयात खर्च कटाउँदा नेपालले विद्युत् व्यापारबाट मात्रै कुल १८ अर्ब ७६ करोड ४८ लाख रुपैयाँ खुद बचत गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
उल्लेखनीय छ, नेपालले पहिलोपटक कात्तिक ३० गते २०८१ मा बंगलादेशमा १२ घण्टाका लागि विद्युत् निर्यात गरेको थियो, जसबाट २६ करोड ५५ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो। त्यसयता जम्मा चार वर्षकै अवधिमा नेपाल विद्युत् आयातकर्ताबाट निर्यातकर्ता मुलुकमा रूपान्तरित भएको छ।
मंगलबारको प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसदहरूको जवाफ दिँदै मन्त्री श्रेष्ठले विद्युत् निर्यात बढ्दैमा नेपालको ऊर्जा क्षेत्र पूर्ण रूपमा सफल भएको मान्न नमिल्ने बताएका छन्। उनले विद्युत् निर्यात सकारात्मक उपलब्धि भए पनि ऊर्जा क्षेत्रका अन्य चुनौतीलाई पनि सँगसँगै सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको औंल्याए।
मन्त्रालयका अनुसार काठमाडौं उपत्यका र प्रमुख शहरमा स्मार्ट मिटरिङ, सबस्टेसन अटोमेसन, नयाँ सबस्टेसन निर्माण तथा प्रसारण र वितरण लाइन विस्तारको काम अघि बढाइएको छ। साथै, ऊर्जा मन्त्रालयको ११५१ हटलाइनमा नयाँ सरकार गठनपछि ३१ हजार ४९६ गुनासो सम्बोधन भइसकेको जानकारी दिइएको छ।
विद्युत् निर्यातबाट भएको यो आम्दानी वृद्धिलाई नेपालको जलविद्युत् क्षमता विस्तार र क्षेत्रीय ऊर्जा व्यापारमा बढ्दो सहभागिताको संकेतका रूपमा लिइएको छ। यद्यपि विश्लेषकहरूका अनुसार दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षा र आन्तरिक खपत विस्तारका लागि थप संरचनागत सुधार आवश्यक रहेको देखिन्छ।
