कोशीको बहाव बढ्दो, ब्यारेजका २५ ढोका खोलिए

कोशीको बहाव बढ्दो, ब्यारेजका २५ ढोका खोलिए

ब्यारेजका २५ ढोका खोलिए

सुनसरी — निरन्तर वर्षाका कारण सप्तकोशी नदीमा पानीको बहाव बढिरहेको छ, जसका कारण कोशी ब्यारेजका ढोकाहरू क्रमशः थप खोलिँदै गएका छन्। पूर्वी पहाड तथा तराईका विभिन्न जिल्लामा भइरहेको लगातारको वर्षाले सप्तकोशीका सहायक नदीहरूमा समेत जलस्तर बढाएको छ, जसले ब्यारेजमाथिको दबाब निरन्तर थपिरहेको छ।

हालसम्म प्राप्त पुष्टि भएका तथ्याङ्कअनुसार ब्यारेजका ५६ ढोकामध्ये २५ वटासम्म खोलिइसकेको छ, जुन अघिल्लो मापनमा एक लाख ९२ हजार ५३५ क्युसेक पानीको बहाव भएपछि खोलिएको हो। पानीको बहाव क्रमशः बढ्दै गएसँगै ब्यारेज व्यवस्थापनले थप ढोका खोल्दै जानुपरेको हो, जुन सामान्य प्रविधिक प्रक्रियाअनुसार नदीको बढ्दो दबाब ब्यारेज संरचनामाथि नपरोस् भन्नका लागि गरिने कार्य हो।

कोशी ब्यारेज नियन्त्रण कक्षका अनुसार बहाव १ लाख ५० हजार क्युसेक नाघेपछि जोखिमको संकेतस्वरूप पश्चिमतर्फ रातो बत्ती बाल्ने र २ लाख क्युसेक नाघेमा खतराको तह मानिने व्यवस्था रहेको छ। यो मापदण्ड ब्यारेजको सुरक्षा तथा तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई समयमै सचेत गराउने उद्देश्यले लामो समयदेखि लागू गरिँदै आएको प्रणाली हो।

अधिकारीहरूका अनुसार हाल डुबानको प्रत्यक्ष जोखिम नरहे पनि माथिल्लो तटीय क्षेत्रमा वर्षा जारी रहेकाले जलस्तर थप बढ्न सक्ने देखिन्छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार कोशी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भूभागमा आगामी केही दिन थप वर्षाको सम्भावना रहेकाले जलस्तरमा अझै उतारचढाव आउनसक्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। यस्तो अवस्थामा नदी वरपरका बासिन्दालाई किनारमा नजान र उच्च सतर्कता अपनाउन जिल्ला प्रशासन तथा प्रहरी कार्यालयले पटक-पटक आग्रह गरिरहेका छन्। विशेषगरी सुनसरी, सप्तरी, उदयपुर र सिराहा जिल्लाका नदी किनारका बासिन्दालाई सुरक्षित दूरीमा रहन र आवश्यक परे तत्काल सुरक्षित स्थानमा सर्न तयारी अवस्थामा रहन सुझाव दिइएको छ।

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीको क्षतिबाट देश अझै उकुसमुकुस हुँदै गरेको बेला कोशी क्षेत्रमा देखिएको यो नयाँ जोखिमले पूर्वी नेपालका तटवर्ती जिल्लाहरूमा थप सतर्कता बढाएको छ। हालसालैको भोटेकोशी विपत्तिपछि सरकारी निकाय तथा स्थानीय प्रशासन देशभरका प्रमुख नदी प्रणालीको अवस्थामाथि विशेष सतर्कतासाथ अनुगमन गरिरहेका छन्, र थप जोखिम देखिएमा तत्काल सूचना प्रवाह गर्ने संयन्त्र सक्रिय राखिएको छ।

कोशी ब्यारेज नेपाल र भारत दुवैका लागि रणनीतिक महत्वको संरचना हो, जुन सुनसरी र सप्तरी जिल्लालाई जोड्दै पूर्वपश्चिम राजमार्गमा पर्छ। यसको जलस्तर व्यवस्थापन नेपालको पूर्वी तराई र भारतको बिहार राज्य दुवैको बाढी नियन्त्रणसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित रहेकाले यसको अवस्थामाथि दुवैतर्फका सरोकारवाला निकायको ध्यान केन्द्रित रहने गर्छ।