शव नभेटिँदा पुतलाले अन्तिम संस्कार : नेपालको बाढी पीडा जारी
शव नभेटिँदा पुतलाले अन्तिम संस्कार : नेपालको बाढी पीडा जारी
नेपालको बाढी पीडा जारी
यस विपद्ले सिर्जना गरेको शोक र वेदना शब्दमा वर्णन गर्न सकिँदैन। आफन्तको शव नभेट्दा पनि अन्तिम विदाइको संस्कार गर्न बाध्य हुनुपरेका परिवारहरूको पीडा र मानसिक कष्ट अकल्पनीय छ। यस कठिन घडीमा सम्पूर्ण देशवासीको साथ, सहानुभूति र प्रार्थना पीडित परिवारहरूसँग रहेको छ। यो क्षति पूरा गर्न नसकिने भए पनि, एकताबद्ध भई यस पीडालाई साझा गर्नु नै अहिलेको आवश्यकता हो।
काठमाडौँ — भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी विपद्को एक साता पुग्दा पनि हजारौं परिवारले आफन्तको शव नफेला परेकाले प्रतीकात्मक मूर्ति (पुतला) राखेर अन्त्येष्टि सम्पन्न गरिरहेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम द नेशनल न्युजका अनुसार बाढी परेको एक हप्तापछि पनि ४ हजार ५०० भन्दा बढी व्यक्ति अझै बेपत्ता रहेका छन्, यद्यपि थप बाँचेकाहरू भेटिने आशा भने न्यून रहेको जनाइएको छ।
हालसम्म बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट १ हजार १०० भन्दा बढी शव उद्धार गरिसकिएको छ। यसैबीच जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र फसेका कामदारहरूलाई हालैका दिनहरूमा उद्धार गरिएको छ भने अझै सयौं कामदार सुरुङभित्रै फसेको आशंका उद्धारकर्मीहरूले व्यक्त गरेका छन्।
विपद्को क्षतिबाट राहत पाउन नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको आह्वान गरेको छ, जसअन्तर्गत भारत, चीन र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) लगायतका देशले जनशक्ति, सामग्री तथा आर्थिक सहयोग परिचालन गरिरहेका छन्।
नेपाली समाजमा शव नभेटिँदा पनि मृत्युको अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने बाध्यताले परिवारहरूलाई थप पीडादायी बनाएको छ। हिन्दू परम्परामा शव नपाइएको अवस्थामा कुशको पुतला वा प्रतीकात्मक मूर्ति बनाई दाहसंस्कार गर्ने चलन रहेको भए पनि, यसपटक यति ठूलो संख्यामा एकैसाथ यस्तो अनुष्ठान गर्नुपर्ने अवस्था आउनु नेपालको हालैको इतिहासमा विरलै देखिएको घटना हो।
खोज तथा उद्धार कार्यमा हालसम्म २१ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन भइसकेका छन्, जसमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल समावेश छन्। नेपाली सेनाको हवाई उडानमार्फत मात्रै हजारौं नेपाली तथा विदेशी नागरिकको उद्धार भइसकेको छ, जसले दुर्गम र सडक सञ्जाल टुटेका क्षेत्रमा हवाई उद्धारको भूमिका कति महत्त्वपूर्ण रहेको देखाउँछ।
सरकारले यस विपद्बाट भएको प्रारम्भिक आर्थिक क्षति २ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रहेको अनुमान गरेको छ, जसअन्तर्गत पूर्वाधार, जलविद्युत् आयोजना, राजमार्ग र निजी सम्पत्तिको क्षति पर्दछ। बीमा क्षेत्रमा समेत यसको ठूलो असर परेको छ, जहाँ प्रभावित बीमितहरूबाट सयौंको संख्यामा बीमा दाबी दर्ता भइसकेका छन्।
विशेषज्ञहरूले यस विपद्लाई जलवायु परिवर्तनको प्रत्यक्ष असरसँग जोडेर हेरिरहेका छन् र भविष्यमा यस्ता चरम मौसमी घटना बढ्ने जोखिम रहेकाले पूर्वाधार निर्माण तथा बस्ती व्यवस्थापनमा दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको औंल्याएका छन्।
