मान्छेको लास सँगै बगाएर ल्याएको ग्यास सिलिन्डरमा पकाएको खाना रुच्छ र तिमीहरूलाई?
मान्छेको लास सँगै बगाएर ल्याएको ग्यास सिलिन्डरमा पकाएको खाना रुच्छ र तिमीहरूलाई?
संवेदनाहीनताको सीमा कहाँसम्म ?
मान्छेको लास सँगै बगाएर ल्याएको ग्यास सिलिन्डरमा पकाएको खाना खान मन लाग्छ भने, त्यही खाना अरूलाई पस्किंदा हामी कस्तो मानवता बाँचिरहेका छौं? यसले मानवीय संवेदनाको सबैभन्दा कठोर र चिन्ताजनक पाटो उजागर गर्छ। एकातिर कसैको ज्यान गइरहेको छ, अर्कोतिर त्यही क्षणमा एउटा ग्यास सिलिन्डरका लागि मान्छे आफ्नै ज्यान जोखिममा पार्न तयार हुनु, यो कत्तिको न्यायोचित हो?
काठमाडौं, भदौ ११ (२७ अगस्त)। रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले हजारौंको ज्यान र बसोबास लिइसक्दा पनि, त्यही बाढीले बगाएर ल्याएका काठ, दाउरा, ग्यास सिलिन्डर र अन्य घरायसी सामग्री टिप्न स्थानीय बासिन्दाहरू नदी किनारमा ज्यान जोखिममा पारेर उर्लिएका छन्।
तनहुँ र चितवनको सीमा हुँदै बग्ने त्रिशूली नदीमा बुधबार पानीको सतह केही घटेसँगै, बाढीले बगाएर ल्याएका र किनारमा अड्किएका सामग्री निकाल्न स्थानीयबीच होडबाजी नै चलेको देखिएको छ। डोरी र बाँसको सहारामा उर्लंदो नदी किनारसम्मै पुगेर मानिसहरू सामान तान्दै गरेको दृश्य व्यापक रूपमा देखिएको छ।
यसले सामाजिक सञ्जालमा पनि चर्चा र चिन्ता दुवै जन्माएको छ। बाढीले तहसनहस पारेको बस्तीको बीचबाट पनि आधारभूत जीवनयापनका लागि (जस्तै खाना पकाउन ग्यास सिलिन्डर) संघर्ष गर्नुपर्ने बाध्यताले मानवीय पीडा र विवशता दुवैलाई उजागर गरेको छ।
विपद्का बेला मानिसहरू आफ्नो थोरै भए पनि बाँकी सम्पत्ति, ग्यास सिलिन्डर, भाँडाकुँडा, दाउरा जस्ता दैनिक जीवनयापनका आधारभूत साधन गुमाउन नचाहने प्रवृत्ति सामान्यतया देखिन्छ। धेरैका लागि यी सामान केवल वस्तु नभई पुनःनिर्माणको यात्रा सजिलो बनाउने साधन पनि हुन्, जुन विशेष गरी आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका लागि पुनः किन्न सक्ने क्षमता नहुनु ठूलो कारण हुन सक्छ। तर विज्ञहरूका अनुसार, बाढी पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा नआउँदासम्म यस्तो जोखिम कुनै पनि सामानको मूल्यभन्दा महँगो सावित हुन सक्छ।
सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको एउटा तस्बिरले गम्भीर प्रश्न उब्जाएको छ। मान्छेको लास सँगै बगाएर ल्याएको ग्यास सिलिन्डरमा पकाएको खाना खान मन लाग्छ भने, त्यही खाना अरूलाई पस्किंदा हामी कस्तो मानवता बाँचिरहेका छौं? विपद्ले मान्छेलाई कहाँसम्म विवश बनाउन सक्छ भन्ने यो दृश्यले देखाउँछ भने, यसले हामी सबैलाई सोच्न बाध्य पार्छ, के बाँच्नकै लागि मृतकको सम्मान र मानवीय संवेदनासमेत बिर्सिनुपर्ने अवस्था आउनु हुन्छ?
यो प्रश्न कसैलाई दोष दिनका लागि होइन, बरु विपद्ले मान्छेलाई कस्तो अमानवीय दोसाँधमा पुर्याउन सक्छ भन्ने यथार्थ बुझ्नका लागि हो। यस्तो अवस्थामा राज्य र समाज दुवैले पीडितसम्म समयमै राहत र मानवीय सहयोग पुर्याउन नसक्नु नै वास्तविक असफलता हो, न कि विवशतामा परेको व्यक्तिको बाँच्ने प्रयास।
भौतिक सामानको लोभ वा आवश्यकताले मानिसलाई यत्तिको निर्मम बनाउन सक्छ भने, यसले हाम्रो सामूहिक मानवीयतामाथि नै प्रश्नचिह्न खडा गर्छ। एउटा ज्यानको मूल्य एउटा सिलिन्डरभन्दा सधैं ठूलो हुनुपर्ने हो, तर विपद्को त्रासदीले कहिलेकाहीँ यो सामान्य नैतिक बोध समेत धमिल्याइदिन्छ। यस्तो बेवास्ता र लापरबाहीले न केवल व्यक्तिको आफ्नै ज्यान जोखिममा पार्छ, बरु यसले समाजलाई यो पनि सोध्न बाध्य पार्छ — के हामी साँच्चै मानवता र सहानुभूति गुमाउँदै छौं, कि यो केवल एक क्षणिक विवशताको प्रतिबिम्ब मात्र हो?
